W czwartek Senat nie zgłosił żadnych poprawek do ustawy wdrażającej CBAM od 2026 (graniczny podatek węglowy). Tym samym akt prawny został skierowany do Prezydenta i oczekuje na podpis. Od 1 stycznia 2026 r. zacznie obowiązywać całkowicie nowy reżim importowy dotyczący towarów wysokoemisyjnych. Przedsiębiorcy muszą przygotować procesy, dokumenty oraz systemy, aby uniknąć blokady importu.

Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie obowiązku, aby każdy importer lub jego pośredni przedstawiciel celny, chcący przywieźć na teren UE towary objęte CBAM, posiadał status upoważnionego zgłaszającego CBAM. Bez tego statusu odprawa towarów CBAM nie będzie możliwa, z nielicznymi wyjątkami opisanymi dalej.

CBAM – raportowanie i certyfikaty

1 stycznia 2026 r. kończy się okres przejściowy. Od tego dnia importerzy będą raportować emisje CO₂ oraz kupować certyfikaty CBAM, których cena powiązana będzie z notowaniami EU ETS. Pierwsze rozliczenia nastąpią w 2027 r. za import z 2026 r.

Co to oznacza dla importerów

• Konieczność uzyskania statusu upoważnionego zgłaszającego.

• Pełne zgłoszenia celne (brak uproszczeń, brak CIMA).

• Nowe obowiązki raportowe i dokumentacyjne.

• Wyższe koszty importu spoza UE.

• Ryzyko kar CBAM.

• Krytyczna rola prawidłowej klasyfikacji taryfowej.

• Konieczność wczesnego przygotowania procesów i analiz.

Jakie towary obejmie CBAM od 2026

Mechanizm obejmie towary z sektorów: cementu, energii elektrycznej, nawozów, żeliwa i stali, aluminium oraz wodoru.
Importerzy będą musieli deklarować emisje CO₂ według domyślnych wskaźników emisji lub rzeczywistych emisji poddawanych weryfikacji.

Dlaczego warto uzyskać status nawet wtedy, gdy firma dziś nie importuje towarów CBAM

Choć obecnie wiele firm nie sprowadza towarów objętych obowiązkami CBAM, uzyskanie statusu upoważnionego zgłaszającego już teraz jest strategicznie rozsądnym działaniem. Sytuacja biznesowa często zmienia się dynamicznie – nowe kontrakty, zmiana dostawców, rozwój produkcji czy kryzys na rynku może w dowolnym momencie wymusić pilny import stali, aluminium czy innych surowców, które podlegają mechanizmowi CBAM.

Co więcej, lista towarów objętych CBAM będzie systematycznie rozszerzana, ponieważ rozporządzenie unijne zakłada stopniowe dostosowanie mechanizmu do pełnego zakresu systemu EU ETS. Oznacza to, że już w najbliższych latach mogą znaleźć się na niej kody CN, które dzisiaj nie podlegają CBAM, a jutro będą już objęte obowiązkiem raportowania i zakupem certyfikatów.

W praktyce wygląda to tak:

• jeśli firma nie posiada statusu upoważnionego zgłaszającego, a nagle pojawi się potrzeba importu towarów CBAM, odprawa zostanie całkowicie zablokowana,

• towar nie zostanie dopuszczony do obrotu,

• nie będzie możliwości przeprowadzenia zgłoszenia celnego,

• a proces uzyskania statusu może potrwać, powodując realne straty biznesowe.

Dlatego warto nie tyle „na zapas”, ile rozsądnie i przewidująco złożyć wniosek o status upoważnionego zgłaszającego nawet wtedy, gdy firma obecnie nie angażuje się w import towarów wysokoemisyjnych. To element zabezpieczenia ryzyka operacyjnego oraz gwarancja ciągłości działania przedsiębiorstwa, gdyby w przyszłości pojawiła się potrzeba nagłego importu produktów z sektora stalowego, aluminiowego czy chemicznego.

PUESC – system obsługi CBAM

CBAM będzie rozliczany poprzez platformę PUESC, która została dostosowana do zarządzania użytkownikami, rejestracją zgłaszających oraz obsługą rejestru CBAM. Firmy muszą przygotować nowe konta, aktualizacje uprawnień oraz integrację systemów ERP.

Tabela wyjątków – kiedy można odprawić towary CBAM bez statusu upoważnionego zgłaszającego

Kary i sankcje CBAM od 2026

CBAM przewiduje istotne sankcje finansowe i administracyjne.

1. 300–500 EUR za każdą tonę niezgłoszonej emisji.
   Dotyczy m.in. przekroczenia limitu 50 ton przy stosowaniu zwolnienia.

2. Kara za brak raportu CBAM w terminie.
   Wysokość rośnie wraz z opóźnieniem.

3. Kara za brak zakupu odpowiedniej liczby certyfikatów CBAM.
   Importer zapłaci równowartość brakujących certyfikatów oraz dodatkową sankcję.

4. Sankcje za nieuprawniony import bez statusu zgłaszającego.
   Odprawa będzie odmówiona, a towary mogą zostać zatrzymane.

5. Kary za fałszywe dane lub zaniżone emisje.
   Możliwość cofnięcia statusu oraz dotkliwe sankcje finansowe.

Odprawy towarów CIMA oraz procedury uproszczone – niedopuszczalne dla CBAM

Towary objęte CBAM nie będą mogły być odprawiane w ramach:

• CIMA / EIDR (wpisu do rejestru zgłaszającego)

• uproszczonych zgłoszeń celnych

• niekompletnych zgłoszeń

• uproszczonego dopuszczenia do obrotu

CBAM wymaga pełnej kontroli nad statusem zgłaszającego, deklaracją emisji i certyfikatami CO₂, dlatego każdy import CBAM musi odbywać się wyłącznie poprzez pełne zgłoszenie standardowe H1.
Dopuszczalne są jedynie procedury, które nie prowadzą do dopuszczenia towaru do obrotu, np. uszlachetnianie czynne 2C4 lub 2C5.

Klasyfikacja taryfowa a CBAM od 2026 – obszar największego ryzyka

W kontekście CBAM kluczowe znaczenie ma prawidłowa klasyfikacja taryfowa. Nomenklatura Scalona dopuszcza pewne pole interpretacyjne, co powoduje ryzyko błędów klasyfikacyjnych. Mogą pojawić się towary, które z jednej strony mieszczą się w zakresie CBAM, a z drugiej strony są stosowane w wąskich gałęziach przemysłu, co może sugerować inny kod CN.
Niewłaściwa klasyfikacja może skutkować poważnymi konsekwencjami.

Po pierwsze, pojawiają się dopłaty do cła i VAT wraz z odsetkami.
Po drugie, jeśli organ celny zakwestionuje kod klasyfikacyjny i przypisze towar do pozycji objętej CBAM, importer zostaje automatycznie objęty obowiązkami CBAM, w tym zakupem certyfikatów i raportowaniem emisji. Kary za niezadeklarowane emisje mogą sięgać setek tysięcy lub milionów złotych.
Jakiekolwiek próby manipulowania klasyfikacją lub „uciekania” do innego kodu są skrajnie ryzykowne i mogą prowadzić do dotkliwych sankcji, a w przypadku dużych wolumenów towaru nawet do utraty płynności finansowej.

Krajowy organ CBAM

Organem właściwym będzie KOBiZE – Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami. Ośrodek będzie wydawał decyzje, prowadził rejestry, weryfikował dane i podlegał ministrowi klimatu jako organowi wyższego stopnia.

Więcej informacji o krajowych zasadach wdrażania CBAM od 2026 r. można znaleźć na oficjalnej stronie KOBiZE:
https://www.kobize.pl/pl/article/cbam/id/2415/informacje-ogolne

Strona zawiera:

• oficjalne informacje ogólne na temat mechanizmu CBAM,

• opis zadań KOBiZE jako krajowego organu właściwego,

• objaśnienie wymogów dotyczących raportowania emisji i rejestracji zgłaszających,

• podstawy prawne (rozporządzenie 2023/956),

• aktualne komunikaty, wytyczne i odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

To najważniejsze źródło krajowych informacji operacyjnych dla importerów i agencji celnych przygotowujących się do stosowania CBAM od 2026 r.

Pobierz ustawę wdrażającą CBAM od 2026 r.

Dla wygody importerów dostępniamy tekst ustawy przekazany do Senatu na podstawie art. 52 Regulaminu Sejmu:

USTAWA z dnia 21 listopada 2025 r.
o zmianie ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz niektórych innych ustaw

Pobierz plik:
👉 Tekst ustawy – CBAM 2025 (PDF)

Podsumowanie

CBAM to największa od lat zmiana w sposobie rozliczania importu towarów wysokoemisyjnych. Od 1 stycznia 2026 r. importerzy staną przed zupełnie nowymi obowiązkami administracyjnymi, operacyjnymi i finansowymi.
Brak przygotowania może skutkować zatrzymaniem importu, karami oraz poważnymi konsekwencjami finansowymi. Uzyskanie statusu upoważnionego zgłaszającego i skrupulatna klasyfikacja towarów stanowią klucz do bezpieczeństwa operacyjnego przedsiębiorstw.

Chcesz być na bieżąco z CBAM od 2026 r. i innymi zmianami w prawie celnym?

Zapraszamy do śledzenia naszej Bazy Wiedzy FORSPED, w której regularnie publikujemy aktualne analizy, interpretacje oraz praktyczne wskazówki dla importerów i eksporterów.
To miejsce, w którym w przystępny sposób omawiamy najważniejsze zmiany celne, podatkowe i logistyczne – w tym CBAM, AEO, procedury uproszczone i klasyfikację CN.

Aby dopisać się do naszego newslettera i otrzymywać powiadomienia o nowych materiałach edukacyjnych, wystarczy napisać do nas wiadomość na adres: forsped@forsped.pl

Chętnie dopiszemy Państwa do listy odbiorców i zapewnimy stały dostęp do najnowszych informacji z obszaru celnego i handlu międzynarodowego.